Nowe przepisy są nieco mniej korzystne dla pracowników. Dotąd w zakresie kosztów sądowych w spra­wach pracowniczych obowiązywały następujące zasady:

1. Postępowanie w sprawach o roszcze­nia pracownika ze stosunku pracy było wolne od opłat sądowych.

2. Wydatki związane z czynnościami podejmowanymi w toku postępo­wania ponosił tymczasowo Skarb Państwa.

3. Sąd pracy w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzy­gał o tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami mogło nastąpić w szcze­gólnie uzasadnionych przypadkach.

Zasady te były określone w art. 263 kp, który 2 marca 2006 r. został skreślo­ny. Nie oznacza to, że przestały obowią­zywać – przeniesiono je do nowej usta­wy o kosztach sądowych (patrz art. 35, 97 i 127 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. z 2005 r. nr 167, poz. 1398).

Pewne zmiany jednak nastąpiły, dotyczą one pierwszej z wymienio­nych zasad. Obecnie w niektórych sytuacjach pracownik musi się liczyć z koniecznością wniesienia opłaty sądo­wej. Nie są to sytuacje częste, a opłata nie jest bardzo wygórowana, niemniej jednak postępowanie przestało być dla pracownika całkowicie bezpłatne.

Według nowych zasad, w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd pobiera od pracownika opłatę podstawową w kwo­cie 30 zł wyłącznie od:

l apelacji,

l zażalenia,

l skargi kasacyjnej i

l skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Ponadto pracownik i pracodawca wnoszą opłatę podstawową od pism podlegających opłacie wymienionych powyżej, również w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy wytoczonej z powództwa inspektora pracy.

Pracownik poniesie również wy­datki w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 zł. Zapłaci opłatę stosunkową – 5% od wartości przedmiotu sporu.

W pozostałych sprawach, a więc m.in. przy wytoczeniu pozwu o zapłatę odszkodowania w wysokości 45.000 zł, pracownik nie zapłaci opłaty sądowej.

Co istotne, na następny rok nie przechodzi tzw. urlop na żądanie. Jeśli więc okaże się, że Twój pracow­nik wykorzystał w 2005 r. dwadzie­ścia z przysługujących mu dwudzie­stu sześciu dni urlopu, z czego tylko dwa dni urlopu na żądanie, wówczas na 2006 r. przechodzi 6 dni urlopu, jednak żaden z nich nie jest dniem urlopu na żądanie.

Pracownik nie będzie mógł więc ich wykorzystać bez wcześniejszego uzgodnienia. Jeśli będzie miał potrzebę skorzystania z natychmiastowego urlo­pu, może to zrobić, ale tylko w ramach urlopu przysługującego mu w 2006 r.

Pamiętaj, że każdy inny urlop niż urlop na żądanie, który pracow­nik weźmie w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia, będzie w pierwszej kolejności zaliczony na poczet urlopu niewykorzystanego za rok poprzedni.

Dzięki temu pracownikom raczej nie grozi przedawnienie prawa do urlo­pu. Termin przedawnienia wynosi 3 lata (art. 291 kp), a jest mało prawdopodob­ne, że pracownik przez trzy lata nie wykorzysta łącznie 26 dni urlopu.

A jeśli pracownik nie wykorzysta zaległego urlopu do końca marca? Może to zostać uznane przez inspekto­ra pracy za naruszenie praw pracowni­czych i wiązać się z zapłatą przez spół­kę grzywny w wysokości do 5.000 zł. Jeśli więc jest to tylko możliwe, udziel pracownikowi urlopu do 31 marca.

Nowe obowiązki zostały wprowa­dzone z uwagi na fakt, że na rynek trafia coraz większa ilość sprzętu, który wraz z upływem czasu podlega zużyciu bądź zastąpieniu nowszym i lepszym mode­lem, co w konsekwencji przyczynia się do wzrostu ilości elektrycznych i elek­tronicznych śmieci. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym stanowi podstawę do utworzenia syste­mu zbiórki przetwarzania i recyklingu zużytego sprzętu.

Ustawa z 28 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. nr 180, poz. 1495), zwana dalej ustawą o zużytym sprzęcie zasadniczo weszła w życie 21 października 2005 r.,przy czym istotna część przepisów wchodzi w życie w późniejszych termi­nach w ramach pięciu następujących po sobie etapów obejmujących:

l regulację zabezpieczenia finanso­wego wykonania obowiązków na­łożonych ustawą – wejście w życie 1 stycznia 2006 r.;

l utworzenie rejestru podmiotów podlegających ustawie o zużytym sprzęcie, obowiązek rejestracji, wprowadzenie obowiązku odbiera­nia zużytego sprzętu przy sprzedaży nowego produktu, określenie przepi­sów karnych związanych z narusze­niem obowiązków określonych usta­wą o zużytym sprzęcie – regulacje te wejdą w życie 1 lipca 2006 r.;

l obowiązek posługiwania się nume­rem rejestrowym nadanym przez Głównego Inspektora Ochrony Śro­dowiska – regulacje te wejdą w życie 1 października 2006 r.;

l dookreślenie poziomów odzysku i recyklingu wraz z wprowadzeniem instytucji opłaty produktowej zwią­zanej z niedopełnieniem obowiązków wynikających z ustawy – regulacje te wejdą w życie 1 stycznia 2008 r.;

l kolejne dookreślenie poziomów odzysku i recyklingu – regulacje te wejdą w życie 1 stycznia 2009 r.

Co jest sprzętem elektrycznymi elektronicznym w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie?

Jeśli Twoja spółka zajmuje się (nawet pośrednio) produkcją, impor­tem lub sprzedażą sprzętu elektryczne­go albo elektronicznego, należy ustalić

Od 1 stycznia 2006 r. tzw. spółki małżeńskie działające na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zostały wykreślone z rejestru. Warto sprawdzić, czy wśród Twoich kontrahentów są takie spółki. Jeśli tak, radzimy przerwać z nimi współpracę.

Dotychczas dość powszechną praktyką było wpisywanie małżonków w ramach jednego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej – małżonków takich często nazywano spółką małżeńską. W rzeczywistości były to spółki cywilne, choć nieraz działały one bez spisanej umowy. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej zmieniła tę praktykę, a osoby takie otrzymały czas do końca 2005 r. na podporządkowanie się nowym wymogom. Najczęściej odbywało się to w ten sposób, że jeden ze współmałżonków pozostawał pod dotychczasowym wpisem, a drugi był z niego wykreślony, a następnie wpisany pod innym numerem lub też w ogóle nie był wpisywany. Gdy jednak Twój kontrahent, będący taką właśnie spółką małżeńską, nie podjął żadnych działań, czyli nie złożył odpowiedniego wniosku, to od 1 stycznia 2006 r. może zostać skreślony z ewidencji działalności gospodarczej, co powoduje, że nie będzie miał prawa prowadzić działalności.

Uwaga!

Jeśli natychmiast nie przerwiesz z taką osobą współpracy, to skutki tego mogą być bardzo niekorzystne dla Twojej spółki, a ujawnić mogą się dopiero po kilku latach. Pomyśl, co będzie, jeśli np. odliczysz VAT od transakcji z taką osobą, a następnie okaże się, że osoba ta w ogóle nie miała prawa

wystawić faktury.

Jak sprawdzić kontrahenta?

W przypadku: _ zawierania umów z osobami działającymi na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub _ kontynuowania wykonania umów z ww. osobami po 1 stycznia 2006 r. radzimy zażądać od takich osób zaświadczenia o wpisie do ewidencji. W ten sposób sprawdzisz, czy jest tam wpisana jedna, czy dwie osoby (w takim przypadku osoba ta albo już została wykreślona z ewidencji, albo

wkrótce się to stanie).

Czy umowa zawarta z osobą wykreśloną z ewidencji jest ważna? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Zasadniczo nie istnieje jeden z podmiotów umowy, ale można próbować twierdzić, że wobec tego umowę zawarła osoba prywatna, wiele zależy tu od sformułowania umowy.

Podstawa prawna

_ Art. 68 ustawy z 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. nr. 173, poz. 1808).

Nie unikniesz w ten sposób zapłaty podwyższonego wynagrodzenia. Pracownikowi i tak będzie przysługiwało wynagrodzenie w wyższej wysokości, co wprost wynika z art. 18 kp. Jeśli zaś wypłacisz mu niższe wynagrodzenie, wówczas narażasz się na karę grzywny za naruszenie przepisów prawa pracy. Jeśli zatrudniasz „niepełnoetatowca”, któremu wypłacasz wynagrodzenie w minimalnej wysokości, to oczywiście również i jemu należy proporcjonalnie je podwyższyć. W 2006 r. minimalne wynagrodzenie może zostać zmniejszone do 80% jego wysokości na podstawie art. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę z 10 października 2002 r. (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.) i dotyczy pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Rady Ministrów z 13 września 2005 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2006 r. (Dz.U. nr 177, poz. 1469).

Dnia 1 stycznia 2006 r. mija termin na dostosowanie zapisów umowy spółki z o.o. do wymogów ksh w zakresie wysokości kapitału zakładowego. Jeśli Twoja spółka z o.o. nie spełni tych wymogów, może zostać rozwiązana! Wysokość kapitału zakładowego spółki 1 stycznia 2006 r. powinna wynosić 50.000 zł. Jeżeli nie spełnia ona jeszcze tego kryterium, wówczas masz już niewiele czasu na zwołanie zgromadzenia, dokonanie zmiany umowy spółki, uzyskanie wpłat od wspólników oraz zarejestrowanie podwyższenia w KRS.

Jeśli nie podwyższysz kapitału do wysokości 50.000 zł, wówczas sąd rejestrowy może z urzędu lub na wniosek osoby mającej interes prawny (np. wspólnika lub kontrahenta) wezwać spółkę do usunięcia naruszenia w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy. Jeżeli spółka nie odpowie na to wezwanie, sąd może (także z urzędu) wydać postanowienie o jej rozwiązaniu. Nie jest to jedyna konsekwencja braku podwyższenia kapitału. Wspólnicy takiej spółki nie mogą pobierać dywidendy ani innych świadczeń od spółki do czasu podwyższenia kapitału zakładowego (nie dotyczy to udziału w majątku spółki w przypadku jej rozwiązania lub likwidacji).

Zwróć szczególną uwagę na to, że wspólnicy nie mogą pobierać „innych świadczeń”. Taki zapis może uderzyć w pracowników spółki będących jej wspólnikami – w takiej sytuacji pojawia się pytanie, czy mogą oni otrzymywać wynagrodzenie za pracę. Sprawa ta jest dyskusyjna – z jednej strony Kodeks pracy chroni pracownika w takiej sytuacji, z drugiej jednak spółka może się narazić na zarzut, że pod pretekstem wypłaty wynagrodzenia dokonuje zakazanych wypłat. Tak czy inaczej taki stan budzi poważne wątpliwości i może, choć nie musi, stać się powodem do zakwestionowania wypłat (jako kosztów) na rzecz pracowników, np. przez organy skarbowe.

Wyżej opisane konsekwencje pośrednio mogą uderzyć także w Twoją spółkę, np. jeśli fi rma Twojego kontrahenta zostanie rozwiązana właśnie z powodu niepodwyższenia przez niego kapitału zakładowego lub pojawią się u niego kontrolerzy skarbowi i zakwestionują pewne wydatki. W obu sytuacjach może się okazać, że nie zdoła on wykonać zawartej z Twoją spółką umowy. Z tego powodu na początku przyszłego roku radzimy sprawdzić kontrahentów i (najlepiej na podstawie wypisów z KRS) ustalić, czy spełniają oni wymogi ksh.